നൂറ്റാണ്ടുകൾ നീണ്ട സംഗീത പാരമ്പര്യത്തിൽ താള വിസ്മയം തീർത്ത പ്രതിഭയായിരുന്നു മാവേലിക്കര കെ. വേലുകുട്ടി നായർ. അദ്ദേഹത്തിന്റെ നൂറാം ജന്മവാർഷികം ഒക്ടോബർ 2 ന് ആചരിക്കുകയാണ്. ദക്ഷിണേന്ത്യൻ പെർകഷൻ സംഗീത ലോകത്തെ സുവർണ്ണ അധ്യായങ്ങളിലൊന്നായി അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതം അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു. മികച്ച പ്രകടനത്തിലൂടെയും അർപ്പണബോധത്തോടെയുള്ള ശിക്ഷണത്തിലൂടെയും മൃദംഗ വിദ്യക്ക് പുതിയ മാനങ്ങൾ നൽകിയ പ്രതിഭയായിരുന്നു അദ്ദേഹം.
ചെട്ടികുളങ്ങരയിൽ ജനിച്ച വേലുകുട്ടി നായർ, മൃദംഗ വിദ്വാനായിരുന്ന പിതാവ് മുത്തുകുളത്ത് കുമാരപ്പിള്ളയിൽ നിന്നും പിന്നീട് ഇതിഹാസ തുല്യനായ പാലക്കാട് മണി അയ്യരിൽ നിന്നും നേരിട്ട് പരിശീലനം നേടി. ബാല്യകാലത്ത് പിതാവിനെ നഷ്ടപ്പെട്ടെങ്കിലും, സഹോദരിയുടെ സംരക്ഷണയിൽ വളർന്നു. അമ്പലപ്പുഴ സഹോദരന്മാർ വഴിയാണ് പാലക്കാട് മണി അയ്യരുമായുള്ള ബന്ധം സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടത്. തഞ്ചാവൂരിൽ ഗുരു കുല സമ്പ്രദായത്തിൽ അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം താമസിച്ചാണ് വേലുകുട്ടി നായർ മൃദംഗവാദനത്തിൽ ഉന്നത നിലവാരം പുലർത്തിയത്. പിന്നീട് തിരുവനന്തപുരം സ്വാതി തിരുനാൾ സംഗീത കോളേജിൽ മൃദംഗ വിഭാഗം പ്രൊഫസറായും വകുപ്പ് മേധാവിയായും സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. 1959 ൽ സ്ഥാപിതമായ മൃദംഗ വിഭാഗത്തിന്റെ പാഠ്യപദ്ധതി വികസിപ്പിക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹം പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ചു. ഈ പാഠ്യപദ്ധതി ഇന്നും കേരളത്തിലെ എല്ലാ സംഗീത കോളേജുകളിലും ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു.
വേലുകുട്ടി നായർ ഒരു മികച്ച പ്രകടനം കാഴ്ചവെക്കുന്നയാൾ എന്നതിലുപരി മികച്ച ഗുരുവുമായിരുന്നു. ചെമ്പൈ വൈദ്യനാഥ ഭാഗവതർ, സെമ്മങ്കുടി ശ്രീനിവാസ അയ്യർ, അലത്തൂർ സഹോദരന്മാർ, ജി.എൻ. ബാലസുബ്രഹ്മണ്യം, എം.എസ്. സുബ്ബലക്ഷ്മി തുടങ്ങി നിരവധി പ്രമുഖ സംഗീതജ്ഞർക്ക് അദ്ദേഹം മൃദംഗത്തിൽ അകമ്പടി സേവിച്ചിട്ടുണ്ട്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശിഷ്യഗണങ്ങളിൽ ബി. ഹരികുമർ, ജി. ചന്ദ്രശേഖരൻ നായർ, എം. ബാലസുബ്രഹ്മണ്യം, തിരുവനന്തപുരം സുരേന്ദ്രൻ തുടങ്ങിയ പ്രമുഖരുണ്ട്. സ്വാതി തിരുനാൾ സംഗീത കോളേജിലെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശിഷ്യത്വം വഴി നിരവധി പേർ സംഗീത ലോകത്ത് വ്യക്തിമുദ്ര പതിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.
- മാവേലിക്കര കെ. വേലുകുട്ടി നായർ മൃദംഗ വിദ്യയിൽ ഒരു ഇതിഹാസമായിരുന്നു.
- അദ്ദേഹം പ്രശസ്തനായ പ്രകടനക്കാരനും സമർപ്പിതനായ അധ്യാപകനുമായിരുന്നു.
- സ്വാതി തിരുനാൾ സംഗീത കോളേജിൽ മൃദംഗ വിഭാഗത്തിന്റെ പാഠ്യപദ്ധതി വികസിപ്പിക്കുന്നതിൽ പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ചു.
- നിരവധി പ്രമുഖ സംഗീതജ്ഞർക്ക് അദ്ദേഹം മൃദംഗത്തിൽ അകമ്പടി സേവിച്ചിട്ടുണ്ട്.
പ്രവാസികളായ മലയാളികൾക്ക്, പ്രത്യേകിച്ച് സംഗീതത്തെ സ്നേഹിക്കുന്നവർക്ക്, മാവേലിക്കര കെ. വേലുകുട്ടി നായരുടെ ജീവിതവും സംഭാവനകളും പ്രചോദനമാണ്. കേരളത്തിന്റെ സംഗീത പാരമ്പര്യത്തെ ലോകമെമ്പാടും എത്തിക്കുന്നതിൽ ഇത്തരം പ്രതിഭകളുടെ പങ്ക് വളരെ വലുതാണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഓർമ്മകൾ സംഗീത ലോകത്തിന് എന്നും വെളിച്ചം നൽകും.